استهبان

- پيشينه تاريخي ( زبان - فرهنگ وآداب ورسوم )

 

كمابيش درمنابع متعدد تاريخي و جغرافيايي موجودنامي ازسرزمين استهبان آورده شده است0

فارسنامه ناصري گويد كه نام اين شهراستهبانات بوده كه پس ازاستيلاي عرب به اصطهبانات تغييريافته است 0 ريشه كلمه استهبان كلمه پهلوي " سته " است كه باپسوند " بان " جمع شده وكلمه استهبان راتشكيل داده اند 0 بخش اول به معناي انگوروبخش دوم پسوندوبه معناي نگاهبان است كه درحالت پيوسته به معني انگورستان ومحلي جهت نگهداري وحفاظت ازانگورمي باشند 0 هم اكنون به زبان محلي شهرستان را " صابونات " مي گويند كه دراصل همان اصطهبانات است 0

 

زبــان :

يكي ازجلوه هاي فرهنگ شهرستان زبان مي باشد 0 زبان مردم اين منطقه فارســي است ولهجه هاي عاميانه درآن بسياركم ديده مي شود 0 علاوه برزبان فارسي اقليتهاي عشايرترك نيزدراين منطقه وجوددارند كه به زبان تركي صحبت مي كنند 0 گفتگووسخنان روزمره مردم استهبان هرچندبالهجه خاصي نمي باشد اماازمقدارزيادي واژه هاي اصيل پارسي باستان وپهلوي برخورداراست 0

همچنين درمكالمات مردم علاوه بركلمات اصيل - لطيفه - امثال وحكم - داستانهاي كوتاه وپندآميزوگاه اشعارجايگاه خاصي دارند 0

 

نـــژاد :

مردم منطقه استهبان ازنژادسفيد - هندواروپائي است - متون كهن ازاين نژادباواژه آريايي يادميكنند 0

 

آداب ورسوم :

علاوه برتمامي مسايل فوق - جشنهاي ملي - اعيادمذهبي - سوگواريها وهمچنين آداب ورسوم قسمتهاي مهم ديگري ازفرهنگ مردم استهبان راتشكيل مي دهند بطوري كه اين فرهنگ چهارچوب زندگي مردم رابوجودآورده وبدان نظم مي بخشد 0 درتفكرمذهبي مردم برخي ازروزهاي سال به جهت وقوع حوادث مهم وارزشمندديني " عيد " ناميده شده اند وبخاطرروح ديني حاكم برشهرستان بسيارموردتوجه اند 0 درروزهاي جمعه دست كشيدن ازامورات دنيوي ومشاغل روزانه وانجام فرايض ديني وقرائت ادعيه درمساجدامري معمولي ورايج است 0 دراعيادي چون عيد مولود - عيدمبعث - عيدغدير - عيدقربان - عيدفطرونيمه شعبان مردم بابرپايي مراسم دعاونيايش درمنازل ومساجدوانجام مراسم عقدوازدواجها- احترام قلبي خويش راباسادگي تمام نسبت به اين اعيادبيان مي كنند  بزرگترين عيدملي اين منطقه جشن فرارسيدن اولين روزسال " نوروز " است وآداب آن تقريباً باتمامي نقاط كشوريكسان است 0 ازديگرمظاهرفرهنگ مردم استهبان مي توان به مراسم : ازدواج وعروسي - سوگواري حضرت اباعبدا000 الحسين (ع ) سوگواري درگذشتگان - انواع خوراكهاي محلي - بازيهاي محلي - آوازهاورقص هاي محلي - لباس هاي محلي و 000 اشاره نمود 0

هنرهاي بومي وحرفه هاي اين سرزمين فراوانند وازآنچه كه هنوزوجودداردمي توان به صنايع محلي زيراشاره نمود : ملكي دوزي - رواردوزي - مشكودوزي - شيوه بري - گيره بافي - كلاه بافي - قالي بافي - كرباس بافي - پالان دوزي - نمدمالي - صابون پزي - جوغن تراشي - سنگ تراشي - مسگري - آهنگري - شيشه گري - سفالگري - سراميك - كاشي سازي وچرمسازي 0

2 - موقعيت جغرافيايي واقليمي :

شهرستان استهبان درشرق استان فارس قرارگرفته وازشمال به درياچه بختگان ازجنوب به كوههاي تودج ( توده ) ازغرب به دشت رونيز وازشرق به كوههاي داراب وايج محدود ميشود درحقيقت اين منطقه دشتي است با وسعت 2000 كيلومترمربع وميانگين ارتفاع 1731 مترازسطح دريا كه توسط كوههااحاطه شده است 0 ازاين شهرمدار 29 درجه و 32 دقيقه عرض شمالي و 54 درجه و 30 دقيقه طول شرقي مي گذرد 0 جاده كوهستاني شرق شهرستان به طول 35 كيلومتر عامل ارتباط آن باني ريزاست 0 جاده غربي شهرستان به طرف شيرازازدشتهاي به هم پيوسته گرده ورونيزمي گذرد 0 اين جاده تاشيراز 175 كيلومتر طول دارد 0 كوههاي مرتفع قسمتهاي غربي ، جنوب غربي ، جنوبي وتاحدودي شمال منطقه رافراگرفته اند كه مهمترين ارتفاعات آن سلسله جبال تودج است كه دراصل دنباله زاگرس جنوبي ميباشد 0 بلندترين ارتفاع دراين سلسله 2300 متراست 0

منابع آب منطقه راچشمه - قنات ورودخانه تشكيل مي دهند 0 رودخانه هاي اين شهرستان فصلي اند ودراسفند وفروردين سالهاي پرباران ازارتفاعات جنوبي مشرف به شهرستان سرچشمه گرفته وباگذشتن ازغرب شهربه سوي شمال ، روستاهاي خير جاري مي شوند 0

چشمه هاي " قعري "  " پادزهري " ‌" بوخو "  " مرخنه "  و" بك بك " ازمهمترين منابع آب شهرستان به شمارمي روند 0 حداكثرگرماي تابستان 36 درجه وحداقل سرماي زمستان 5 درجه زيرصفراست 0 متوسط باران سالانه  300 ميليمترگزارش شده است 0

پوشش گياهي اين ناحيه اهميت فراوان داردزيراجنگلهاي پراكنده آن درختهاي متنوعي رادرخودپرورش مي دهند 0 درختان به ‌" ارژن " سروكوهي - جرگه و 000 طبيعت سرسبزي رابراي اين منطقه فراهم آورده اند 0

البته درختكاري يكي ازويژگيهاي مردم اين سرزمين ازگذشته بسياردوربوده است 0 بيشترين تعداد درختان اين ناحيه درخت  " انجير " است واستهبان چه ازنظرمقداروچه ازكيفيت توليدانجي مقام نخست رادرجهان داراست 0 علاوه برمواردفوق باغداران استهبان به پرورش انواع درختان باغي ازجمله انگور - بادام - انار - مركبات ومقداركمي سيب وگلابي وآلوسياه مي پردازند 0

مزارع شهرستان درشمال ، شمال شرقي وشرق قرارگرفته وباتوجه به شرايط مساعدجغرافيايي دراين منطقه گندم ، جو ، پنبه ، ذرت ، حبوبات ، زعفران ، صيفي جات وسبزيجات بخوبي پرورش مي يابند 0

حيوانات شكاري وقابل صيد درگذشته نه چندان دوربسيارفراوان بوده كه متاسفانه براثرشكاربي رويه به حداقل رسيده است 0

ازلحاظ زمين شناسي خاك اين ناحيه رسوبي ومخلوط باماسه وآهك است كه دردشتهاازمقدارماسه كاسته مي شود 0 دراين منطقه معادن سنگ مرمريت - چيني وسياه وجوددارد كه دراستهبان - خير - رونيزوايج پراكنده اند 0 دررودبار ايج معدن منگنزشناسايي شده ولي هنوزبه مرحله بهره برداري واستخراج نرسيده است 0 معادن نفت نيزدرناحيــــــــه " دم تنگ " ( حدود ده كيلومتري غرب شهرستان ) ازمقاديرقابل توجهي نفت سبزبرخوردارند ورگه هاي طلانيزبه مقداركم درخاكهاي ناحيه رودباريافت شده است 0

وضعيت شهرستان استهبان ازنظر : تقسيمات كشوري :

-         تعداد شهر : 3 شهر : شامل استهبان ، رونيز ، ايج

-          تعداد بخش : 2 بخش : مركزي ، رونيز

-          تعداد دهستان : 3 دهستان : ايج ، خير ، رونيز

-          تعداد آبادي : داراي سكنه 61

-          وسعت :  5/1968 كيلومترمربع

-   جمعيت كل شهرستان : برمبناي سرشماري نفوس ومسكن سال 75 اين شهرستان داراي 62931 نفرجمعيت ميباشد

-          جمعيت مردان : 32190 نفر

-          جمعيت زنان : 30741 نفر

-          جمعيت شهري : 37661 نفر

-          جمعيت روستايي : 25241 نفر

-          جمعيت غيرساكن : 29 نفر

-          جمعيت فعال : 27% كه شامل مي شود 1699سس1 نفرمي باشد

-          نرخ بيكاري : 6/8 درصد

وضعيت شهرستان استهبان ازنظر : آموزش وپرورش وآموزش عالي :

-         تعداد دانش آموزان : 14734 نفر

-          تعداد مدارس وواحدهاي آموزشي : 130 آموزشگاه

-   مراكزآموزش عالي موجوددرشهرستان : 3 واحد : دانشگاه آزاد ، دانشگاه پيام نور ، آموزشكده فني امام حسين (ع)

-          تعداد دانشجويان آموزشكده فني امام حسين :  637 نفر

-          تعداد دانشجويان دانشگاه پيام نور : 1962 نفر

-          تعداد دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي : 5560 نفر

-          تعداد طلبه هاي حوزه علميه : 50 نفر برادر و 23 نفرخواهر

-          تعداد كتابخانه هاي عمومي :  5 واحد با 39 هزارجلدكتاب

-          امكانات تربيت بدني :

1  سالن تمرين فوتسال        1واحد      9  استخرشناي سرپوشيده بسيج  1 واحد

2       سالن بدنسازي            1 "   10 سالن ورزشي بسيج       1 "

3       سالن ورزشهاي رزمي       1 "   11 زورخانه                   1  "

4   سالن كشتي وژيمناستيك     1 "             12 سالن ورزشي آموزش وپرورش  1 "

5        استخرشناي روباز            1 "         13 سالن ورزشي شهررونيز

6       سالن واليبال                2 "     14 سالن ورزشي روستاي بنوان

7  زمين چمن              2 "         15 سالن ورزشي نيمه تمام        2 واحد

8  سالن ورزشي چندمنظوره دانشگاه   1  "

وضعيت شهرستان استهبان ازنظر: كشاورزي :

-         ميزان كل اراضي زيركشت : 5/49109 هكتار

-          ميزان اراضي تحت اشغال باغات :  5/32300 هكتار

-          ميزان اراضي زيركشت زراعي :  16809 هكتار

-          ميزان كل محصولات زراعي وباغي :  188881 تن

-          ميزان محصولات توليدي باغي :  29931 تن

-   محصولات عمده باغي شامل :  انجير ، انار ، بادام ، زيتون ، مركبات ، انگور

-          ميزان محصولات زراعي :  58950 تن

-   محصولات عمده زراعي : گندم ، جو ، كلزا ، ذرت ، پنبه ، چغندرقند ، گوجه ، هندوانه

-          تعدادچاههاي كشاورزي :  689 حلقه

-          تعداد چاههاي عميق : 154 حلقه

-          تعداد چاههاي عميق برقدار :  422 حلقه

-          تعداد چاههاي نيمه عميق دستي :  535 حلقه

-          تعداد قنوات : 35 رشته

-          تعداد قنوات خشك شده :  --

-          تعداد قنوات داراي آب :   35  رشته

-          تعداد چشمه ها :  11 رشته

وضعيت شهرستان استهبان ازنظر: صنعت :

-         تعداد واحدهاي صنعتي فعال :  21 واحد

-   شامل :  1  كارخانه سيمان استهبان 2  كارگاه قطعه سازي ابتكار 3  سنگ شكن 4  پنبه پاك كني 5  تأسيسات سيلندرپركني بوتان 6  كارتن سازي ثامن الائمه 7  كارخانه فرآورده هاي لبني نوش 8  ماكاروني فجر 9 سنگبري استهبان سنگ 10 ذرت خشك كني تعاون روستايي 11 كارگاههاوشركتهاي بسته بندي انجير ( 10 واحدكه تعداد 375 نفردرآنهامشغول به كارهستند ) 0

وضعيت شهرستان استهبان ازنظر :

الف) خدمات زيربنايي :

-         طول راههاي آسفالته وفرعي :  146 كيلومتر

-          طول راههاي دردست احداث :  5/21 كيلومتر

-          طول راههاي روستايي :  103 كيلومتر

-

ب : گــاز :

- تعداد كل انشعابات گاز :  شهراستهبان :  7370 انشعاب ،  شهررونيز 950 انشعاب

-  تعداد علمكهاي منصوبه :  شهراستهبان :  5435 عدد ،  شهررونيز :  1116 عدد

-   طول شبكه هاي گازرساني :  شهراستهبان :  106 كيلومتر ،  شهررونيز 22 كيلومتر ، دهستان خير  50 كيلومتر

-   تعداد روستاهاي برخوردارازگاز :  4 روستا ازتوابع دهستان خير بخش رونيز شبكه گذاري شده است 0

-          تعداد شهرهاي برخوردارازگاز :  2 شهر :  استهبان  ،   رونيز

ج :  ارتباطات :

-         تعداد مراكزتلفن شهري :  1 مركز

-          تعداد مراكزتلفن روستايي :  10 مركز

-          تعداد شماره تلفنهاي ثابت منصوبه :  16251

-          تعداد شماره تلفنهاي همراه فعال : 2750

د : آب وبرق :

-         تعداد مشتركين برق :  18742  امتياز

-          تعداد مشتركين آب آشاميدني :  14060  انشعاب

-   تعداد مشتركين آب آشاميدني شهري :  شهر استهبان  9900  ،  شهررونيز  2600 ،  شهرايج  1560

-          تعدادد مشتركين آب آشاميدني روستايي :  4762  انشعاب

-   تعداد سدها ي موجودباذكرنام :   تنهاسددردست احداث سدي برروي رودخانه رودبال ازتوابع بخش مركزي ميباشدكه بنام سدرودبال مشهوراست0

هـ :  اموربهداشتي ودرماني :

-         تعداد مراكزبهداشتي :  6 واحد

-          تعداد خانه هاي بهداشت فعال :  18 واحد

-          تعداد تختهاي بيمارستاني :  105 تخت

و :  جاذبه هاي گردشگري وميراث فرهنگي :

1       - آثار تاريخي فرهنگي :

مهمترين آثارتاريخي فرهنگي اين شهرستان به شرح ذيل ميباشد :

الف :  دهستان ايج :

1  چهل بركه :  اين اثرشامل تعدادي بركه است كه درعصرآباداني بوسيله آب باران وبرف پرمي شده است ، معروف است كه اين بركه هادرعصر امراي شبانكاره ( قرن چهارم تاهفتم ) ازآب چشمه بندره پرمي شده وبدين هدف آب راازطريق جويهايي كه دركوههاي منطقه كنده بودند به بركه هاانتقال مي داده اند 0

ب :  قلعه دارالامان :

اين قلعه عظيم كه درمنابعي چون مجمع الاناب بنام شبانكاره  معرفي شده است ،  هم اكنون بصورت مخروبه اي عظيم دركمركش كوههاي شمالـــي ايج واقع است ودراصطلاح محلي ( اگودبنگو ) نام دارد 0 اهميت اين اثرتاريخي ازدوجهت است يكي دارابودن ذخايرذيقيمت باستاني وديگري آشكاركردن دوره اي ازتاريخ پنهان اين سرزمين كه مي توان با استنادبه آثارمكشوفه بدان دست يافت 0

ج : چهارطاقي ومسجدسنگي ايج :

اين اثرمربوط به عصرساساني وبامعماري آن دوره ساخته شده است ، كاملاُ سالم وفقط سقف گنبدآن ازخارج بازسازي شده است كف چهارطاقي ازسطح زمين مقداري گودتراست وبراي ورودبه آن بايدچندپله كوتا ه راطي كرد سرچشمه قناتهاي واقــع دربن دره به داخل چهارطاقي هدايت شده وآب به حوض وسط آن واردمي شود 0 اين آثارازلحاظ ويژگي هاي معماري منطبق بامعماري عصرساساني است ( طاق بستان )  پس ازاسلام درسال 603 هجري قمري شخصي بنام ( اميرالحاجب ) فرمان ايجاديك محراب اسلامي درديواره ته ايوسان راداده واين عبادتگاه زردشتي ازآن زمان به مسجدي اسلامي تبديل شده است 0 هم اكنون اين ايوان به مسجدسنگي معروف است چهارطاقي درزاويه شمال جاده ورودي استهبان به ايج درسرازيري جاده ازگردنه كوهستاني قراردارد 0

د : چهاربركه :

درگردنه ايج جايي كه جاده ازبلندترين ارتفاع به سوي ايج سرازيرميشود درسمت راست جاده اصلي يك جاده فرعي سنگلاخ به سمت جنوب غـــرب كشيده ميشود اين جاده درادامه به جايي مي رسدكه دراصطلاح بومي ( تووه اشبه ) ناميده ميشود دراينجاازدل يك صفحه سنگي چهارعددحوض بزرگ تراشيده وصفحه سنگي تراشيده شده اي رابصورت يك سرپوش ازپهنابرروي اين حوض هاقرارداده اند 0 اين حوض هاقدمت چندهزارساله دارند وبه « استودانهاي زرتشتي شبيه »  هستند 0

هـ : قلعه دختر :

درجاده اصلي استهبان به ني ريزجايي كه جاده فرعي ايج ازآن جداميشود درشرق منطقه درختان انجيرفراواني دشت وكوه راپوشانده اند كه مردم استهبان اين قسمت را‌ً بناسك ً مي نامند روي سطح اين كوه آثاري وجوددارد كه ازحضورمردماني                             زردشتي خبرمي دهد 0 استودانهاي بزرگ سنگي روي اين كوه آتشكده سنگي                      وخربه هاي قلعه اي درشرق صفحه  مربوط به قبل ازاسلام هستند 0 درسالهاي بعدازاسلام ساكنان اين منطقه باايجادآبراهه هاي باريكي ازسراشيبي اطراف اين                      استودانهاآبهاي سطحي صفحه رابه داخل استودانها هدايت مي كرده اند 0 همچنين برروي اين حوض هاطاق هائي ازسنگ وساروج ساخته اند كه اكنون همه آنهابه داخـــــل حوض هافروريخته اند علاوه براين آثارسدي بزرك ازسنگ وساروج درشكاف طبيعي اين كوه وجودداردكه بسيارزيباميباشد 0

سايرآثارتاريخي دهستان ايج عبارتند از :

مسجدجامع كبير، تپه هاي شيشه گري ، تل صابوني ، تپه رودبال ، قلات دخترايـج  (شرق ايستگاه مخابراتي ) دربقلعه درجنوب روستاي دربقلعه ، تپه هاي مغولي ومسجدمحله بين ايج وروستاي درب امامزاده وتل سليمان 0

2       آثارتاريخي دهستان خير عبارتنداز :

درروستاي ماهفرخان چهارطاقي بزرگي است كه ازسنگ وساروج ساخته شده است ودرميان باغات اناراين روستاجلوه زيبائي دارد 0 درزاويه شرقي وجنوبي درگاه ودرورودي ديده ميشود 0 دربرابردرگاه شرقي درزاويه غربي بنانيز درگاه ديگري واقع شده است درضلع شمالي بناديواري يك دست قرارداردوبه نظرميرسدازپشت به بناي ديگري كه اكنون كاملاً تخريب شده است وصل بوده است 0 دردرون چهارطاقي گنبدبا نيم دايره اي كم عمق وضربي هاي كوچك درچهارزاويه سقف تزيين شده است ازلحاظ سبك معماري وويژگي هاي بناميتوان اين بنارامتعلق به عصرساساني دانست 0

سايرآثاردهستان خير :

قلات  دربندان واقع درروستاي دربندان 0

قلات محمدآباد واقع درروستاي محمد آباد

قبل ازورودبه روستاي قشم قاوي درحدفاصل چشمه آب گرم خيروروستاي خانه كت درسمت چپ جاده خرابه هاي آتشكده وجود دارد كه ازآن بنافقط مقداركمي باقي مانده است درروستاي خانه كت كاروانسراي شاه عباسي ازآثارعصرصفويه وبرج راهداري ازآثارقاجاريه 0

آثارتاريخي دهستان رونيز :

اشكفت گبر ،  بناي امامزاده ابراهيم وآثارباستاني روستاي دهويه معروف به شهرگمشده ، قلعه كفار ( تنگ مرغك)  وخرابه هاي حوزه علميه بخش رونيز 0

جاذبه هاي طبيعي وتفرج گاهها :

وجودچشمه سارهاوسسقناتهاودرياچه بختگان به طول 60 كيلومتردرشهرستان استهبان ودرجه حرارت مناسب وريزش قابل توجه باران درمنطقه باعث اعتدال هواي شهرستان وسرسبزي كوهستانهايش شده است به همين دليل تمام منابع جغرافيايي كهن اينجاراازمناطق سردسيرفارس معرفي كرد ه اند درحاليكه اين منطقه درشرق فارس ونزديك به اقليم كويري قراردارد 0 اگرچه اين نعمات خدادادي درنظراول فريبنده وزيباست اماازآن جهت كه نقش چنداني دردرآمدمردم منطقه ندارد به حال خويش رهاشده اند 0 اين تفريح گاههاباتمام زيبائيهايش تنهاگاهگاهي سايه ساري اند جهت تفريح موقتي مردم شهرستان 0 البته ازگوشه وكنارمنطقه وشهرستانهاي اطراف مشتاقان مناظرطبيعي وتفريحگاههاپيوسته به اينجامي آيند وساعاتي ازشبانه روزخودرادرآنجامي گذرانند بطوري كه مردم استهبان درطول سال شاهدورودميهمانان فراواني ازدورونزديك سرزمينمان به تفريحگاههاي اين شهربالاخص آبشاروباغات جنوب ودركنارچشمه سارهاميباشند 0 بايداعتراف كردكه اين تفريحگاههاي طبيعي ودلكش شهرستان كه خودمنبع بالقوه اي جهت صنعت گردشگري ميباشد ازنظرمسئولين كشورمان به دورمانده است درحالي كه بازپروري واحياء گياهان ونباتات درتفريگاه جنوبي استهبان و بازسازي صحيح تفريحگاههاوايجادسدوآب نماهاي زيباكه ازهدررفتن آب جلوگيري ميكند وهم به زيبائي منطقه مي افزايد ميتواندبه حفظ وتوسعه اين محيط كمك كند وباتوجه به اينكه تعدادي ازمالكين باغات جنوب شهر، باغات خودرابه تفريگاه تبديل نموده اند وازطرفي اداره آموزش وپرورش وناحيه مقاومت بسيج اقدام به احداث اردوگاه وباشگاه فرهنگيان نموده اند تاحدي مشكلات مسافرين مشتاق راحل كرده ولي چنانچه درايجادهتل ومهمانپذيرشبانه روزي وايجادامكانات رفاهي ازطريق مسئولــين وبخش خصوصي سرمايه گذاري شودمسافرين بيشتري ميتوانند ازتفريحگاههااستفاده نمايند وازمحل ديگري ميتوان بعنوان تفريحگاه نام برد سددردست احداث رودبال ازتوابع بخش مركزي ميباشد كه چنانچه مسئولين وبخش خصوصي اقدام به سرمايه گذاري نمايند ميتواند يك قطب تروريستي تبديل گردد 0

آمارشهدا وجانبازان ، آزادگان :

تعداد شهدا :   500 نفر

تعداد رزمندگان :  3050

تعداد جانبازان :  1050 نفر

تعداد آزادگان :  45 نفر

 

 

آب و هواي استان فارس
آب و هوا
درجه حرارت و ميزان بارندگي
در استان فارس، تحت تاثير ويژگي هاي توپوگرافيک، سه ناحيه آب و هوايي مشخص پديدار شده است :
- ناحيه كوهستاني شمال، شمال باختر و باختر
داراي زمستان هاي سرد معتدل و پوشش گياهي قابل توجه مي باشد. ميزان بارندگي اين ناحيه در حدود 400 تا 600 ميلي متر در سال گزارش شده است.
- ناحيه مركزي
اين ناحيه درزمستان ها آب و هواي نسبتا معتدل توام با بارندگي و در تابستان ها، هوايي گرم وخشك دارد. آب و هواي اين ناحيه به علت بارندگي نسبي ارتفاعات، نسبت به شمال و شمال باختر وضعيتي کاملا متفاوت دارد، ميزان باران اين ناحيه بين 200 تا 400 ميلي متر در سال است. شهرهاي شيراز، كازرون، فسا و فيروزآباد در اين ناحيه قرار گرفته اند.
- ناحيه جنوب و جنوب خاوري
به علت كاهش ارتفاع و پهناي جغرافيايي و نحوه استقرار كوه ها، ميزان بارندگي اين ناحيه درفصل زمستان نسبت به دو فصل بهار و پاييز كم تر مي باشد. هواي اين ناحيه در زمستان ها معتدل و در تابستان ها بسيار گرم و ميزان بارندگي سالانه آن 100 تا 200 ميلي متر است. شهرهاي لار، اوز و خنج جزو اين ناحيه خشك به شمار مي روند.
بر اساس گزارش سال 1371 ايستگاه سينوپتيك شيراز، متوسط حرارت اين شهر 85/16 درجه و حداكثر و حداقل مطلق دماي آن به ترتيب 2/92 و 74/4 درجه سانتي گراد است. بر اساس همين گزارش، متوسط ميزان بارندگي ماهانه منطقه 45/48 ميلي متر است كه حداكثر آن با 2/184 ميلي متر در آذرماه و حداقل آن با صفر ميلي متر در ماه هاي تير، مهر و آبان است. متوسط رطوبت نسبي اين ناحيه حداكثر 5/84 و حداقل 5/12 درصد مي باشد. تعداد روزهاي يخبندان در طول سال نيز 34 ورز گزارش شده است.
استان فارس تحت تاثير بادهاي شمالي، باختري، جنوبي و محلي نيز قرار دارد، به طوري كه جريان توده هاي هوايي آن به چهار گروه تقسيم مي شود:

بادهاي شمالي
كه از سيبري به ايران مي وزند و بسيار سرد و خشك هستند و باعث برودت هوا در زمستان، به ويژه در مناطق كوهستاني مي شود.

بادهاي باختري
كه از اقيانوس اطلس و درياي مديترانه به سوي ارتفاعات زاگرس مي وزند و جزو بادهاي باران آوري هستند كه سبب ريزش برف و باران مي شوند. اين بارندگي از اواسط بهار ادامه پيدا مي كند.

توده هاي هواي جنوبي
كه از عربستان به سوي استان فارس مي وزند. اين توده هاي گرم و خشك هستند و سبب افزايش دما در تابستان مي شوند. بادهاي محلي كه از سمت كوهستان به دشت مي وزند عكس اين مسير را مي پيمايند. نام يكي از آن ها باد قهره است كه در ممسني در امتداد رودخانه فهليان مي وزد.


رودخانه ها، چشمه ها، آبشارها و ... استان فارس
آب ها
محدوده استان فارس به دليل تنوع اقليمي و ساختارهاي جغرافيايي طبيعي فضاهاي خاص و منحصر به فردي را دارا مي باشد. منابع آبي استان فارس به دو دسته آب هاي زيرزميني و آب هاي روان تقسيم مي شود كه در ذيل به برخي از اين منابع روان و جاري اشاره مي گردد.
رودخانه ها و آبشارها
رودخانه و حواشي آن ها همواره يكي از كانون هاي تفرجگاهي و شكارگاهي و صيادي ورزشي محسوب مي شوند، برخي از مهم ترين اين رودخانه ها عبارتند از: کر، پيرآب، شادكام، شش پير ، شورجهرم ، شور لار، دالکي و ...
مهم ترين آبشارهاي اين منطقه نيز عبارتند از: آبشاردشتک ابرج، آبشار مارگون.

چشمه ها
چشمه هاي طبيعي و چشمه هاي آب گرم به دليل آب درماني و تفرجگاهي از نظر صنعت گردشگري و گذراندن اوقات فراغت از اهميت بسياري برخوردار هستند که برخي از آن ها عبارتند از: چشمه رچي، چشمه خارگان، چشمه بالنگان (حاجي آباد)، چشمه قدمگاه، چشمه چويو، چشمه ساسان، چشمه ابوالمهدي، چشمه شش پير، چشمه پلنگان، چشمه جونجان ( جونون )، چشمه محمد رسول الله، چشمه بناب قادر آباد، چشمه آتشكده، چشمه تنكاب، چشمه حنيفقان، چشمه آب گرم، چشمه آب گرم سراب بهرام، چشمه اسري، چشمه برن هير، چشمه براق ، چشمه تاسک، چشمه حاجت، چشمه سراب سياه، چشمه سراب شير، چشمه كان زرد، چشمه سرگ چينه، چشمه گنجينه، چشمه ميل اژدها و چشمه مردگان.


درياها، سدها، جزيره ها و... استان فاس
درياچه ها و تالاب ها
درياچه هاي زيادي در استان فارس وجود دارد که برخي از آن ها داراي آب شيرين هستند. اين درياچه ها عبارتند از: درياچه كافتر(شادكام)، درياچه مهارلو، درياچه پريشان(فامور)، درياچه طشت، درياچه بختگان ، درياچه و تالاب ارژن


کوه ها، غارها، دشت ها و... استان فارس

کوه ها و غارها
جهت عمومي كوه هاي اين استان شمال خاوري – جنوب باختري است و هر چه از طرف شمال به جنوب پيش مي رويم از ارتفاع كوهستان به طور عمومي كاسته مي شود. عمده ترين ارتفاعات اين استان در مناطق خاوري قرار گرفته است. براي درك بهتر ناهمواري هاي اين استان، كوه هاي اين منطقه به 7 رشته تقسيم بندي مي گردد:
1- كوه هايي كه از آباده شروع شده و از جنوب بوانات گذشته و به كوه سفيد متصل مي گردد و تا كوه گور سفيد با ارتفاع 2806 متر مي رسد.
2- رشته كوه هايي كه از چهار دانگه شروع شده از شمال ارسنجان و نيريز گذشته و تا دره رود شور امتداد دارد. قلل مهم اين سلسله كوه، دال نشين 3500 متر، كوه سر سفيد 3164 متر، كوه داراب 3530 متر و كوه فرك 2825 متر است.
3- رشته كوه هاي شمالي شيراز كه از شمال درياچه مهارلو و شهرستان فسا گذشته به كوهستان داراب منتهي مي گردد، قلل مهم آن كوه بمو به ارتفاع 2661 متر، كوه احمدي به ارتفاع 2871 متر و كوه خرمان 2300 متر است.
4- رشته كوه هايي كه از شمال كازرون، جويم، لار و فيروز آباد و جنوب جهرم گذشته به جبل هرمز در شمال بندر خمير منتهي مي شود، از قلل مرتفع اين سلسله عبارت است از: كوه عبدي به ارتفاع 3111 متر در باختر كتل پير زن، كوه سفيد به ارتفاع 3018 متر و كوه هرمز با ارتفاع 2836 متر.
5- رشته كوه هايي كه از بلوك ماهور و خشت شروع شده از جنوب فراشبند گذشته در خاور رود مند به كوهستان محال اربعه از جنوب قير و كارزين و خنج گذشته به كوهستان جنوبي لار منتهي مي گردد.
6- رشته كوه هايي كه از خاور برازجان شروع شده از شمال خورموج، بم و مرودشت گذشته به بستك منتهي مي شود.
7- رشته كوه هاي تنگستان كه از خاور بوشهر شروع شده و به موازات خليج فارس امتداد پيدا كرده و به كوهستان شمال بندر لنگه منتهي مي شود.
کوه هاي سفيد، گر، خرمن كوه، تودج و قله بل برخي از مهم ترين قلل استان فارس هستند.

دشت ها و دره ها
استان فارس از دشت ها و دره هاي زيادي برخوردار است که به علت داشتن طبيعت زيبا در پيرامون خود، گردشگاه هاي طبيعي و جذابي را تشکيل داده اند اين
دره ها و تنگ ها عبارتند از: تنگ خاني، تنگ هرايز، تنگ بوان، تنگ الله اكبر، تنگ بستانک ( بهشت گمشده ) ، تنگ ايج، تنگه لاي تاريک، تنگ استهبان، تنگ پلنگان، تنگ لاي زنگان، تنگ زي طشت، تنگ جزين يا گزين، تنگ خرقه و تنگ براق.

 

ژئوتوريسم استان فارس
زمين شناسي
چين خوردگي در استان فارس كم تر بوده و حالت اوليه خود را نيز از دست نداده است. در اين ناحيه قلل و فرورفتگي ها اغلب به موازات يكديگر واقع شده اند و به دليل بارندگي، رودخانه هاي بزرگ و دره هاي وسيع در آن يافت نمي شود. در كوه هاي استان فارس طبقات ايوسن، توده هاي عظيمي را تشكيل مي دهد. زاگرس در نواحي خوزستان، لرستان و فارس برروي سنگ هاي شيستي، آهكي و مارني و تشكيلات جوان تر متعلق به دوره كرتاسه شيست ومارن تشكيل شده كه داراي سنگواره پاليوسن «Paleocene» مي باشد. بعد از مدتي محيط رسوبي عميق تر شده و لايه هاي آهكي به وجود آمده همراه با مارن «Marn» و شيست «Shist» مي باشند. در حوضه رسوبي زاگرس رسوب گذاري از دوره اليگوسن به ميوسن هم چنان ادامه داشته و سازند آهک آسماري تشكيل مي شده است. در اين سازند دو بخش تبخيري و ماسه سنگي شناخته شده است. بر روي سازند آهک آسماري، سازند فارس به طور هم شيب قرار دارد كه قسمت زيرين آن گچي بوده و مانع اصلي خروج مواد نفتي شده است. در سازند فارس رخساره هاي نرم تنان، خار پوستان، مرجان ها و ميكرو فسيلها مختلف ديده شده است. بنابراين سن گروه فارس به طور کلي ميوسن و قسمتي از پليوسن مي باشد.

پوشش گياهي استان فارس
پوشش گياهي
پوشش گياهي استان فارس را درختان جنگلي و گياهان دارويي و صنعتي تشكيل مي دهد، مهم ترين گونه هاي درختي اين استان عبارتند از: بادام كوهي، بنه و بلوط و برخي از گياهان دارويي و صنعتي که شيرين بيان، گل گاوزبان، كتيرا، آنغوزه و گون برخي از اين گونه ها هستند. مناطق حفاظت شده استان فارس رويشگاه بسياري از گونه هاي گياهي منطقه مي باشند. پارك ملي بمو واقع در شمال شهر شيراز از نظر پوشش گياهي بسيار غني و قابل اهميت است و تا كنون بالغ بر 280 گونه گياهي در آن شناسايي و نمونه برداري شده است.

حيات وحش و مناطق حفاظت شده استان فارس
استان فارس به دليل تنوع اقليمي خاص از گونه هاي جانوري متفاوتي برخوردار است. اين گونه ها شامل پستانداران، پرندگان و آبزيان مي شوند.
زيستگاه هاو مناطق حفاظت شده موجود در استان محل زندگي بسياري از اين جانوران مي باشند، منطقه شكار ممنوع توت سياه ، منطقه شكار ممنوع بصيران ، پارک ملي بمو و منطقه حفاظت شده هرمودلار برخي از اين مناطق مي باشند.




الفهرس المشاريع القائمة




اسلاید تصاویر

إحصاءات

لغات: 3
أعضاء: 80
أخبار: 362
مواقع انترنت: 11
زوار: 930453
طراحی سایت پارس میزبان